خلافت فاطميان خلافت فاطمى كه اواخر قرن سوم در افريقيه پا گرفت از كشاكش سنى و شيعه زاد ، علويان هميشه ميگفتند پيشوائى مسلمانان از ايشان است كه فرزندان على پسر عم و داماد پيغمبرند گاه به شمشير و زمانى به تبليغ يا تدبير براى تحصيل حق خود مى - كوشيدند تا خلافت فاطمى در ولايتهاى غربى پا گرفت و رقيب عباسيان شد . خلافت فاطميان بر تقديس و عصمت امام استوار بود و شيعيان براى امامان خويش صفتها ميگفتند كه خليفگان عباسى نداشتند ، خارجيان تونس كه با بعضى عقايد افراطى شيعيان موافق نبودند بدوران قايم و منتصر به پيشوائى ابو يزيد مخلد بر فاطميان بشوريدند . فاطميان براى آنكه هاله‌اى از تقدس بدور خويش برآرند مدرسه‌ها پديد آوردند كه در آنجا عقايد مذهب بر اساس تقديس امام تعليم ميشد و از كوشش ايشان فكر تقديس امام در بيشتر ولايتهاى اسلام چون يمن و ايران و هند و نيز اندلس كه خليفگان سنى در آنجا حكومت داشتند رواج يافت . اعتقاد به حق الهى سلطنت كه از دوران ساسانيان در ايران رواج داشت و خليفگان عباسى نيز آن را اقتباس كرده بودند بنزد فاطميان مقبول افتاده بود و بتعليم ايشان امام سايه خدا در زمين بود و شخص او مقدس بود تا آنجا كه هر كه از خليفه فاطمى گله يا شكايتى داشت يا از فرمان او سر ميزد سزايش مرگ بود كه فرمان امام فرمان خدا بود . اعتقاد تقدس خليفگان فاطمى در مصر رواج كامل داشت ، معز دعوى صفات قدوسى داشت ، حاكم دعوى خدائى ميكرد . فاطميان القاب بسيار داشتند كه از جمله خليفه فاطمى يا علوى و امير المؤمنين بود ، عنوان امام و صاحب الزمان و سلطان و شريف و قاضى را دوست داشتند ، قاضى القضاة بروز جمعه عنوان خليفه را چنين ميگفت : " درود و رحمت و بركت خدا بر امير المؤمنين شريف قاضى خطيب باد . "